Şirketler Hukukunun Kapsamı
Şirketler hukuku, ticari hayatın kurulmasından sona ermesine kadar geçen sürecin tüm aşamalarını düzenleyen, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) merkezli bir hukuk dalıdır. Şirketin türünün belirlenmesi, kuruluş işlemleri, ortaklar arasındaki ilişkiler, yönetim organının işleyişi ve şirketin feshi gibi konular, hem ticari hem de teknik hukuki değerlendirme gerektirir. Bu alandaki uyuşmazlıkların önemli bir bölümü, kuruluş veya sözleşme aşamasında atlanan ayrıntılardan kaynaklanır.
Kimler İçin Uygun?
Şirketler hukuku kapsamındaki hukuki destek; yeni bir şirket kurmayı planlayan girişimcileri, mevcut bir şirkette pay sahibi olan ortakları, yönetim kurulu üyeleri ile müdürleri ve ticari faaliyeti sırasında sözleşmesel bir uyuşmazlıkla karşılaşan tacirleri ilgilendirir. Bir ortağın şirketten çıkarılması, kâr payı dağıtımına ilişkin anlaşmazlık, genel kurul kararlarının iptali veya yöneticilerin sorumluluğunun gündeme geldiği durumlarda, sürecin ticaret hukuku usulüne uygun yürütülmesi önem taşır.
Süreç Nasıl İşler?
Ticari uyuşmazlıklarda süreç, uyuşmazlığın niteliğine göre farklılık gösterir.
Dava öncesi aşama. Ticari davaların önemli bir bölümünde, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Ticari alacaklara ilişkin uyuşmazlıklarda bu zorunluluk, sürecin ilk adımını oluşturur.
Yargılama aşaması. Şirketler hukukundan doğan uyuşmazlıklar, kural olarak Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülür. Genel kurul kararlarının iptali gibi bazı davalar, kanunda öngörülen kısa hak düşürücü sürelere tabidir.
Kanun yolları aşaması. İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf ve koşulları varsa temyiz yoluna başvurulabilir. Ticari davalarda kararların kesinleşmesi ve icra edilebilirliği, uyuşmazlığın türüne göre değişir.
Sık Karşılaşılan Uyuşmazlıklar
Uygulamada en çok karşılaşılan konu başlıkları şu şekilde sıralanabilir:
- Şirket kuruluşu ve tür seçimi: Limited ve anonim şirket arasındaki farkların, sermaye yapısının ve esas sözleşme hükümlerinin kuruluş aşamasında doğru belirlenmesi.
- Ortaklık uyuşmazlıkları: Ortağın şirketten çıkması veya çıkarılması, pay devri, ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar ve azınlık haklarının kullanımı.
- Yöneticilerin sorumluluğu: Anonim şirkette yönetim kurulu üyelerinin, limited şirkette müdürlerin şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı hukuki ve cezai sorumluluğu.
- Genel kurul kararları: Genel kurul kararlarının iptali veya butlanının tespiti davaları ve bunlara ilişkin süreler.
- Ticari sözleşmeler: Sözleşmenin kurulması, ifası ve sona ermesinden doğan uyuşmazlıklar ile sözleşmelerdeki risk dağıtan maddelerin değerlendirilmesi.
Önleyici Yaklaşımın Önemi
Şirketler hukukunda uyuşmazlıkların bir kısmı, esas sözleşmenin veya ticari sözleşmelerin baştan dikkatli düzenlenmesiyle önlenebilir niteliktedir. Kuruluş aşamasında belirlenen pay devri koşulları, oy hakları ve kâr dağıtım esasları, ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların çerçevesini belirler. Bu nedenle şirketler hukuku, yalnızca uyuşmazlık çıktıktan sonra değil, ticari ilişki kurulurken de hukuki değerlendirme yapılmasını gerektiren bir alandır.
Ceza boyutu bulunan ticari uyuşmazlıklar bakımından ceza hukuku alanındaki bilgilendirme içerikleri de incelenebilir. Diğer çalışma alanları için ana sayfa üzerinden ilgili bölümlere ulaşılabilir.
Bu içerik, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendine özgü özellikler taşıdığından, hak kaybına uğramamak için hukuki destek alınması önerilir.
